Question Manager bijna klaar

Deze week is de testversie van Question Manager opgeleverd. Na twee weken testen hopen we half juni alle op- en aanmerkingen verzameld te hebben, zodat Neerlandica, de bouwer van QM, deze kan verwerken om de eerste door iedereen te gebruiken versie eind juni te kunnen opleveren. Dan is precies in een half jaar het enigszins van Innovatiecentrum Singapore afgekeken instrument voor gestructureerd samenwerken gereed.

Nooit klaar
Echt klaar is het natuurlijk nooit. QM 1.0 is gebaseerd op de wensen en behoeften van Bibliotheek Vlissingen en de verwachting is dat de eerste versie daar goed aan zal kunnen voldoen. Maar half juni vinden besprekingen plaats met het in oprichting zijnde innovatieplatform voor de bibliotheekbranche die moeten duidelijk maken of QM naar een landelijk niveau getild kan worden en als alternatief voor Question Point voor Aladin mag worden aangeboden. Als dat doorgaat moet QM 2.0 geschikt zijn voor veel grootschaliger gebruik dan één bibliotheek.

Wave
Intussen vliegt de tijd, dus allerlei nieuwe wensen zullen opkomen. Zo meldt Neerlandica dat zij onderzoeken om de nieuwste dienst van Google, Google wave, te gaan inbouwen in Question Manager. Het open source-product Wave probeert een einde te maken aan het eindeloos beantwoorden en doorsturen van berichten via email. In plaats daarvan worden berichten op een centrale site opgeslagen. Google Wave lijkt een vervanger te kunnen worden voor emailverkeer, chatten en telefoneren en dus interessant voor samenwerken. Zowel afzender als geadresseerde benaderen het bericht via hun browser en voegen reacties toe op de centrale plek. Google heeft voor ontwikkelaars een ontwikkel- en testversie vrijgegeven van deze nieuwe dienst. Dit moet mensen in staat stellen gezamenlijk aan een document te werken, waarbij onder meer foto's en video's gedeeld kunnen worden.

Introductie
Lars Rasmussen, één van de bedenkers van Google Maps en Google Wave, introduceerde de nieuwe dienst deze week op een congres (zie foto). Met Google Wave moeten deelnemers aan een 'wave' gemakkelijk met elkaar kunnen communiceren en samenwerken. In de meest eenvoudige opzet bestaat een wave uit een online gehoste conversatie tussen twee mensen, maar extra deelnemers kunnen worden toegevoegd, waarbij de conversatie voor iedereen realtime is te volgen. Als zodanig functioneert het dus als Skype of chat. Naast platte tekst kunnen echter ook mediabestanden als foto's gedeeld worden, die bijvoorbeeld als slideshow door de wave-participanten kunnen worden bekeken. Ook geluidsfragmenten, videobestanden en andere bestanden kunnen aan een wave worden toegevoegd en gedeeld worden. Kunt u zich al voorstellen dat er straks aan antwoorden voor bibliotheekklanten gewerkt wordt door een team van deskundigen, die snel hun inzichten en documenten delen?

Lange ontwikkelingsgang
De structuur van een wave, en van de Google Wave-dienst, staat nog allerminst vast. Het bedrijf tracht juist door de developer-preview ideeën op te doen hoe de dienst kan worden ingezet. Nagegaan wordt of toepassing in QM door Google ondersteund gaat worden. In ieder geval redeneert Neerlandica bij de verdere ontwikkeling van QM vanuit de geïntegreerde manier van denken, zoals dat ook bij Google Wave gebeurd is.

Een blad om trots op te zijn!

Donderdagmiddag waren zeker vijftig gezaghebbende vertegenwoordigers van het Nederlandse bibliotheekwerk en andere belangstellenden naar DOK Delft gekomen om het eerste nummer van het nieuwe vakblad Digitale Bibliotheek ten doop te houden.
Eppo van Nispen, de immer enthousiaste directeur van DOK Delft, was de gastheer en bood, 'zoals gewoonlijk in zijn bibliotheek', champagne aan. Terecht zette hij een warm applaus in ten teken van waardering voor Karolien Selhorst, de initiatiefneemster van dit nieuwe magazine.

Jan Klerk, informatieprofessional van het jaar 2006 en zeer intensief gebruiker van alle denkbare Web 2.0-toepassingen, sprak het gezelschap toe en lardeerde dat met ‘plaatjes’, zoals hij dat zelf noemde. Een filmfragment belichtte de tegenstelling van de steeds kritischer consument, die al na enkele seconden afhaakt als de internetverbinding hapert, terwijl hij eigenlijk zou moeten beseffen wat een wonderen de techniek allemaal heeft mogelijk gemaakt.

Het was aan Karolien om uiteindelijk het nieuwe tijdschrift te presenteren. Zij kwam tot dit vakblad in nauwe samenwerking met Uitgeverij Essentials uit Rotterdam, waarvoor zij ook workshops over kennismanagement en verandermanagement geeft.

In dit nieuwe vakblad onderzoekt Karolien het succes van Europeana, het Europese portal dat toegang geeft tot meer dan twee miljoen gedigitaliseerde culturele objecten. Daarnaast staan er interessante artikelen in over 'Video Active: Europese televisiegeschiedenis online', een interview met Lourense Das (deskundige op het terrein van media-eduactie) die aangeeft wat FacTotem 2.0 - dat onlangs bekroond werd met de NOT Innovatieprijs 2009 – kan betekenen voor de onze schoolbibliotheken. ‘Onze’ Edwin Mijnsbergen van de Zeeuwse Bibliotheek verzorgt een column, waarin hij de grenzen aftast van online privacy. Michael Stephens (Tame The Web) en Jan Klerk (Jan Tweepuntnul) gaan met elkaar in dialoog over verschillende aspecten van bibliotheekmanagement.

Daarnaast komt er binnenkort ook een website van Digitale Bibliotheek.

Kritisch opbouwend

Medewerkers van Bibliotheek Vlissingen worden als kritisch ervaren. Dat zeggen bijvoorbeeld trainers, die af en toe in de bibliotheek werkzaam zijn, maar ook nieuwe medewerkers die in het begin moeten wennen aan de open cultuur, waarin ‘alles’ gezegd moet kunnen worden. Dat zo’n ‘open cultuur’ lang niet altijd leidt tot het snel oplossen van knelpunten of problemen, ervaren we ook. Sinds Sint Juttemis wordt er geklaagd over het klimaat in de kantoortuin, over de kwaliteit van de koffie en wat al niet meer.

Dat ons niets menselijks vreemd is blijkt uit een onderzoek van arbeidsmedische adviseurs uit Goor, waarover Managersonline.nl rapporteert:

De ergernissen top 10:
1. Beloftes niet nakomen
2. Werk afschuiven
3. Niets voor een ander over hebben
4. Geroddel
5. Ongelijke behandeling door leidinggevenden
6. Pesterijen
7. Doen alsof men het druk heeft
8. De onverschillige houding van de top
9. Klikken tegen de baas
10. Bureaucratie

Ook mensen die niet hard werken wekken volgens het onderzoek nogal wat ergernis: 37 procent vindt bovendien dat er weinig frisse lucht is en volgens 30 procent is er lawaai op de werkplek. Volgens vijftien procent is er sprake van onveilige situaties op het werk. Eén op de tien respondenten vindt zijn werkomgeving niet hygiënisch.

Oplossingen

Klagen doen ze dus bijna overal! Laten wij uitblinken in een even groot aantal meldingen van oplossingsmogelijkheden.

Weer een stapje verder

Gisterenmiddag kon Karolien Selhorst zeven docenten uit het basisonderwijs de nieuwste loot aan de boom van 'Dingen-cursussen' presenteren. Zij vormen de proefkonijnen, die de cursus testen en beoordelen, zodat daarmee alle leerkrachten in het primair onderwijs getracteerd kunnen worden op een goede introductie van het interactieve internet.

Leerkrachten hebben een enorme werkdruk, dus wordt Web 2.0 in twee stappen gepresenteerd. De basiscursus biedt 11 dingen en de vervolgcursus zal naar alle waarschijnlijkheid 13 dingen bieden. Zo kunnen beginners zonder schrik starten en gevorderden snel doorstomen.

De pedagogisch-didactische aanpak van de cursus, (virtueel, individueel en in eigen tempo), is voor de leerkrachten misschioen nog wel de meest ingrijpende gewaarwording. We zijn benieuwd hoe deze ervaren wordt en in welke mate zij ideeën van Web 2.0 gaan toepassen in hun onderwijspraktijk.

Na de zomervakantie kan de cursus officieel aan het onderwijs aangeboden worden. Gelijktijdig wordt dan de cursus voor leerlingen ontwikkeld. Ouders zijn daarna de volgende doelgroep.

Ga heen en vermenigvuldigt U

Afgelopen vrijdag verzorgden Karolien Selhorst en ik de introductie van de cursus 15Dingen voor onze collega's van de afdeling Publiekszaken van de gemeente Vlissingen. De cursus is afgeleid van de training 23Dingen van Rob Coers, maar kreeg een totaal nieuwe invulling, die helemaal is toegesneden op de gemeentelijke situatie. Zo wordt ambtenaren geïntroduceerd: weblogs, RSS, Netvibes, Flickr, sociale netwerken, postcasts en video, wiki, online kantoortoepassingen, online favorieten delen, e-overheid, digitale dienstverlening en personalisatie, het klantcontactcentrum, burger en e-participatie en een overdenking van de toepassing van e.e.a. binnen de gemeente.
Negenendertig ambtenaren zijn hiermee nu aan de slag en in mei volgen andere afdelingen. De bij de introductie aanwezige wethouder Suurmond, verantwoordelijk voor Dienstverlening en Financiën, vroeg naar de mogelijkheid deze cursus ook aan bestuurders aan te bieden. Hier gaan we natuurlijk graag op in. De bibliotheek heeft zo de mogelijkheid haar expertise te tonen en nuttig te maken voor onze eigen opdrachtgever.

Docenten
Over twee weken start een vergelijkbaar traject voor het basisonderwijs. Dan beginnen acht leerkrachten met de cursus 11Dingen, waarin een opnieuw totaal aangepaste inhoud gericht is op Web 2.0 toepassingen binnen het onderwijs. Als de cursus gewaardeerd wordt zal deze aan alle scholen worden aangeboden. Bijna gelijktijdig wordt dan eenzelfde cursus voor de leerlingen ontwikkeld en eind 2009 lukt het ons hopelijk om ook voor ouders zo'n aanbod te doen. Medio 2013 moet op deze manier de helft van de Vlissingse bevolking kennis gemaakt hebben met Web 2.0.

Samenwerking
Openbare bibliotheken die dit cursusmateriaal willen benutten voor hun eigen werkgebied kunnen hiertoe contact opnemen met onze bibliotheek. Op deze manier zijn de investeringskosten enigszins terug te verdienen.

Dat juist Publiekszaken als eerste belangstelling toont voor deze cursus hangt nauw samen met het streven van de bibliotheek te komen tot een dagelijkse samenwerking met deze afdeling, de frontoffice van de gemeente. Doel is gezamenlijk de kwaliteit van de vraagbeantwoording te verbeteren.

Koers op de toekomst

Bestuurders en managers, betrokken bij de openbare bibliotheken in Zeeland, zagen vanmiddag in Terneuzen gelukkig het licht. De uitdaging lag in het uitstippelen van een koers voor de toekomst van de bibliotheken, want zo legde hoogleraar Frank Huysmans uit: als er niet echt wat verandert zou het wel eens kunnen dat bibliotheken in 2019 niet meer bestaan.
De opmerking van één der aanwezigen dat hij dan gelukkig met pensioen is, gaf weinig hoop. Desondanks kwam men toch met enig enthousiasme tot een prioritering van wat ons te doen staat.

1. bibliotheken gaan zich snel ontwikkelen tot digitale dienstverleners;
2. we moeten op de gebruiker af, want de gebruiker centraal stellen is niet genoeg;
3. we moeten met G!DS de boer op;
4. bibliotheken moeten zich meer als ondernemer gaan opstellen en
5. trouw blijven aan het boek

De zaal was gevuld met veel meer bibliotheekmensen dan gemeentebestuurders. Dat is jammer, want het was vooral de bedoeling bestuurders meer over bibliotheken te laten nadenken. De meerderheid van die bestuurders was na het uitspreken van hun eigen lezing ook weer direct vertrokken, dus een symposium lijkt ook niet meer hét middel om hen te informeren.

Laten we het danmaar eens digitaal proberen!

Interactieve ambtenaren

Vanmiddag mochten Karolien Selhorst en ik de opzet van de cursus 13Dingen voor gemeenteambtenaren presenteren aan vertegenwoordigers van de gemeente Vlissingen.
De opzet is helemaal goedgekeurd, dus de cursus kan half januari 2009 werkelijk van start.
De cursus biedt natuurlijk relevante klassiekers uit de bibliotheektraining 23Dingen, zoals weblogs, RSS Feeds en Netvibes, Podcasts en video en de omgang met wiki's.
Daarnaast biedt deze Vlissingse versie veel specifieke Web 2.0 toepassingen voor gemeenten: online kantoortoepassingen, digitale dienstverlening, DigiD en iDeal, het Klant Contact Centrum, personalisatie en burgerparticpatie. Dat laatste item levert weer tal van mogelijkheden op om een inhoudelijke samenwerking van de gemeente met de bibliotheek uit te werken.